پزشکان مرکز درمانی رامبام در اسرائیل برای نخستین بار از یک روش درمانی غیرتهاجمی برای کمک به ترک وابستگی شدید به داروهای مسکن مخدر (اپیوییدی) استفاده کردند.
به گزارش واینت، این درمان روی مردی در دهه ۴۰ سالگی انجام شد که پس از یک آسیبدیدگی در ناحیه گردن، سالها از داروهای مسکن استفاده کرده و وابستگی او به حدی رسیده بود که روزانه حدود ۱۳۰ قرص مصرف میکرد. این فرایند فقط ۲۰ دقیقه طول کشید و بخشی از یک پژوهش بینالمللی است که در چند مرکز درمانی در آمریکا و اکنون در اسرائیل در حال انجام است.
به گفته پزشکان، بیمار پس از آسیبدیدگی گردن مصرف داروهای مسکن را آغاز کرد. اگرچه درد او بهمرور زمان کم شد، وابستگی به داروها ادامه پیدا کرد و میزان مصرفش بهتدریج افزایش یافت. به گفته پزشکان، او دیگر درد نداشت، اما برای احساس آرامش و انجام فعالیت روزمره به این مواد نیاز داشت.
مسکنهای مخدر داروهاییاند که بر سامانه پاداش مغز اثر میگذارند. این داروها سازوکارهای مرتبط با لذت و پاداش را فعال میکنند و ممکن است حتی پس از رفع نیاز پزشکی اولیه، فرد را به مصرف مداوم تحریک کنند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
در این روش آزمایشی، متخصصان فعالیت الکتریکی «هسته اکومبنس» را هدف قرار دادند، بخشی از مغز که در احساس رضایت، لذت و پاداش نقش محوری دارد. این درمان بر پایه فناوری شرکت اسرائیلی اینسایتک (Insightec) انجام شد؛ نمونههای مشابه این فناوری پیشتر برای درمان اختلالهای عصبی مانند لرزش اساسی و لرزش ناشی از بیماری پارکینسون به کار رفته است.
در درمانهای پیشین، امواج متمرکز صوتی تحت هدایت تصویربرداری امآرآی به بخشهای خاصی از مغز هدایت میشدند تا بافتهای عامل لرزش از بین بروند. اما در این روش، از فناوری جدیدی استفاده شد که بدون ایجاد حرارت یا آسیب به بافت مغز، فعالیت سلولهای عصبی را تنظیم میکند. این فناوری امکان افزایش یا کاهش فعالیت عصبی در ناحیه مورد نظر را متناسب با نیاز درمانی فراهم میکند.
به گفته پزشکان، این روش به آنها اجازه میدهد بدون جراحی و بدون خطرات روشهای تهاجمی، به بخشهای عمیق و حساس مغز که در میل شدید به مصرف مواد و کنترل تکانهها نقش دارند دسترسی پیدا کنند.
بیمار حدود دو هفته پیش تحت درمان قرار گرفت. پزشکان اعلام کردند که حتی در جریان انجام درمان نیز کاهش تمایل او به مصرف مواد مشاهده شد. آزمایشهایی که یک هفته بعد انجام شد، هیچ نشانهای از وجود مسکنهای مخدر یا سایر مواد در بدن او نشان نداد. بیمار اعلام کرد که میل او به مصرف دارو به صفر رسیده است.
پزشکان گزارش دادند که علاوه بر ترک داروهای مسکن مخدر، میل بیمار به مصرف سیگار نیز کاهش قابلملاحظهای داشته است. او که پیشتر روزانه سه پاکت سیگار مصرف میکرد، پس از درمان، فقط چند نخ سیگار در روز میکشد و تمایلی به مصرف الکل نیز نشان نداده است. به گفته تیم درمانی، از زمان انجام این فرایند تاکنون هیچ نشانهای از بازگشت به مصرف مواد مشاهده نشده و وضعیت جسمی و عملکرد روزانه بیمار طبیعی است.
این پژوهش در سه مرکز در حال انجام است و برخی شرکتکنندگان وابستگی به هرویین نیز داشتهاند، مادهای که ترک آن معمولا فرایندی طولانی و دشوار است.
اعتیاد به مسکنهای مخدر پدیدهای شایع در جهان است. پزشکان میگویند اگرچه این داروها همچنان ابزار مهمی برای درمان کوتاهمدت دردند، بخشی از مصرفکنندگان بلندمدت ممکن است به آنها وابسته شوند.
به گفته پژوهشگران، این فناوری در آینده ممکن است برای درمان اختلالهایی مانند اختلال استرس پس از سانحه، وسواس فکری-عملی، اختلالهای خوردن، سایر انواع اعتیاد، افسردگی شدید و برخی اختلالهای عصبی نیز بررسی شود.
